mojeauto.pl > porady > Zakup i sprzedaż samochodu > Transakcja zakupu samochodu używanego

Transakcja zakupu samochodu używanego

Sama transakcja zakupu samochodu należy do dość ekscytujących momentów, dlatego warto szczególnie uważać, by w jej trakcie nie popełnić jakiegoś błędu, który mógłby kosztować nas dodatkowe koszty lub stracony czas.

Transakcja zakupu samochodu używanego

O radę, jak najbezpieczniej pod kątem prawnym przebrnąć całą transakcję kupna-sprzedaży samochodu używanego, poprosiliśmy radcę prawnego, Dariusza Ciastonia*.

Umowa kupna-sprzedaży samochodu

Z cywilnoprawnego punktu widzenia dla nabywcy najistotniejszy jest dowód nabycia własności samochodu, a więc umowa sprzedaży (której rolę w przypadku zakupu od firmy spełnia najczęściej faktura). Kodeks cywilny (art. 535) określa tzw. elementy istotne umowy, których brak nie musi jednak skutkować nieważnością umowy. Do tych elementów zalicza się określenie sprzedającego i kupującego, rzeczy oraz ceny, za którą nastąpi przeniesienie własności oraz wydanie rzeczy.

W przypadku zakupu samochodu używanego w zdecydowanej większości przypadków w grę wchodzić będzie tzw. rzecz oznaczona co do tożsamości (kupujemy zwykle konkretny, wybrany egzemplarz auta) - naturalnie więc w umowie znaleźć się powinny zapisy identyfikujące pojazd, czyli nie tylko marka i model, ale także numery rejestracyjne, silnika i nadwozia, przebieg i inne cechy szczególne. Szczegółowość opisu indywidualnych cech auta może mieć także istotny wpływ na zakres uprawnień kupującego w razie późniejszego ujawnienia wad samochodu. Owo indywidualne oznaczenie ma jeszcze ten skutek, że własność pojazdu przejdzie na kupującego już z chwilą zawarcia umowy (w przypadku rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku - jak wówczas, gdy zamawiamy u dealera po prostu określony model danej marki - do przeniesienia własności potrzebne jest fizyczne wydanie auta nabywcy).

Klauzule niedozwolone

Jedną z generalnych reguł prawa cywilnego jest zasada swobody umów, stąd klauzule zakazane przez prawo należą do wyjątków. W praktyce najczęściej możemy się spotkać z niedopuszczalnymi próbami ograniczenia odpowiedzialności sprzedawcy za ewentualne wady samochodu - przy czym zakres prawnej ochrony kupującego jest tu różny w zależności od tego, czy umowa ma, czy nie ma charakteru sprzedaży konsumenckiej. Jeżeli pojazd nabywany jest dla celów związanych z działalnością gospodarczą albo gdy sprzedający nie jest przedsiębiorcą, transakcja taka podlega ogólnej regulacji kodeksu cywilnego, co oznacza m.in., że dopuszczalne jest umowne ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady sprzedawanego samochodu - bezskuteczne jedynie, gdy sprzedawca wiedząc o istnieniu wady podstępnie zataił ją przed kupującym.

Inaczej sprawa przedstawia się w przypadku, gdy kupujemy nasze "cztery kółka" od przedsiębiorcy (firmy, dealera, komisu), dla celów prywatnych. Wówczas sprzedawca odpowiada za tzw. niezgodność towaru z umową - za wyjątkiem w szczególności przypadków, gdy kupujący o niezgodności wiedział lub, oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć. W tym właśnie kontekście istotny może okazać się szczegółowy opis cech pojazdu w umowie i wyszczególnienie ewentualnych uszkodzeń czy usterek, zwłaszcza tych niewidocznych "na pierwszy rzut oka".

Za niedopuszczalne, a więc nieważne, uznane będą wszelkie zapisy umowne, wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność sprzedawcy wobec konsumenta w powyższym zakresie - w szczególności wyłączenia takiego nie można dokonać przez oświadczenie kupującego, że wie o niezgodnościach towaru z umową (idzie tu o klauzule typu "kupujący oświadcza, że stan techniczny pojazdu jest mu znany i nie zgłasza do niego zastrzeżeń" itp.). W stosunku do samochodu używanego można natomiast w umowie skrócić czas trwania odpowiedzialności sprzedawcy do jednego roku od daty wydania pojazdu kupującemu (dla towarów nowych termin ten wynosi 2 lata i nie może być skracany).

Zakazane w umowach z konsumentami są także co do zasady postanowienia umowne, "kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy". Chodzić tu będzie przede wszystkim o klauzule naruszające zasadę równości stron i ekwiwalentności świadczeń, takie jak możliwość jednostronnej zmiany warunków umowy przez sprzedawcę (przykładowy katalog niedozwolonych postanowień umownych zawarty jest w art.385^3 kodeksu cywilnego).

Postanowienia umowy sprzeczne z ustawą, w tym ze wspomnianymi wyżej przepisami, są nieważne. Co do zasady nie powoduje to jednak nieważności całej umowy, zgodnie bowiem z kodeksem cywilnym, "jeżeli nieważnością dotknięta jest tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana".

Współwłasność

Liczba egzemplarzy umowy może być w zasadzie dowolna. Regułą jest, że każda ze stron umowy pisemnej posiada obejmujący jej treść dokument, opatrzony podpisem drugiej strony. Także więc w przypadku nabycia na współwłasność dwóch lub więcej osób w zasadzie wystarczać im powinien jeden egzemplarz umowy (bo wszyscy wspólnie stanowią jedną "stronę kupującą"). Przynajmniej do czasu, kiedy pomiędzy sobą nie popadną w jakiś spór na tle własności zakupionego pojazdu.

Jakie jeszcze dokumenty?

Poza umową sprzedaży samochodu, aby dopełnić szeregu obowiązków o charakterze administracyjnym, a więc przede wszystkim jego rejestracji, wymagane są także inne dokumenty, jakie powinniśmy otrzymać wraz z przejęciem auta:

- dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

- karta pojazdu, jeżeli była wydana;

- dowód zawarcia ubezpieczenia OC pojazdu;

- zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane.

Jeżeli auto jest sprowadzone z zagranicy i nie było jeszcze rejestrowane w kraju, to również:

- dowód odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa trzeciego;

- dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju;

- zaświadczenie wydane przez właściwy organ potwierdzający: uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich UE lub brak obowiązku uiszczenia tego podatku;

- od 1 stycznia 2006 r. - dowód wpłaty "opłaty recyclingowej",

- wyciąg ze świadectwa homologacji albo odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji;

 


* Dariusz Ciastoń jest radcą prawnym z Kancelarii Prawniczej we Wrocławiu


Podobne wiadomości:

Ubezpieczenie samochodu używanego

Ubezpieczenie samochodu używanego

Ubezpieczenie samochodu 2008-05-13

Kredyt czy leasing?

Kredyt czy leasing?

Zakup i sprzedaż samochodu 2008-04-21

Komentuj:

~kornel 2015-03-11

od kilku ładnych lat niezmiennie mam oc wykupione w Compensa, wraz z autocasco bo samochody w Polsce lubia znikac z parkingów ;)

~kornel 2015-02-14

od niedawna ubezpieczam samochod w compensa, agent mi polecił ta oferte bo zalezało mi na tanich składkach

ZOBACZ RÓWNIEŻ Zamknij
Mitsubishi Xpander zadebiutował w Indonezji
Mitsubishi Xpander zadebiutował w Indonezji
Zapowiadany od kilku tygodni minivan od Mitsubishi Xpander w końcu doczekał się premiery na salonie samochodowym  w Indonezji. Poznaliśmy sporo szczegółów technicznych na jego temat.
Austria. Czas na oddech Austria. Czas na oddech